Wat is ontslag op staande voet precies?
Ontslag op staande voet is de zwaarste vorm van ontslag in het Nederlandse arbeidsrecht: een onmiddellijke beëindiging van de arbeidsovereenkomst zonder opzegtermijn (artikel 7:677 BW). De werkgever heeft daarvoor een dringende reden nodig — bijvoorbeeld diefstal, geweld, fraude of werkweigering — en moet die direct, schriftelijk en gemotiveerd meedelen. Ontbreekt één van deze drie elementen, dan is het ontslag aanvechtbaar.
Aan welke wettelijke eisen moet ontslag op staande voet voldoen?
Drie cumulatieve eisen volgens vaste rechtspraak van de Hoge Raad:
- Onverwijld gegeven — meestal binnen enkele dagen na de constatering. Twijfel of een korte interne onderzoekstermijn nemen mag, hangt af van de omstandigheden, maar wachten van enkele weken maakt het ontslag bijna altijd onhoudbaar.
- Dringende reden — een gedraging zo ernstig dat van de werkgever niet gevergd kan worden de arbeidsovereenkomst nog langer te laten voortbestaan. De rechter weegt persoonlijke omstandigheden mee (leeftijd, dienstjaren, gevolgen).
- Gelijktijdig schriftelijk gemotiveerd — de reden moet bij het ontslag zelf worden meegedeeld, niet achteraf "aangevuld".
Wat kunt u doen als het ontslag onterecht was?
U heeft twee maanden vanaf de ontslagdatum om de kantonrechter te verzoeken het ontslag te vernietigen (artikel 7:686a BW). Mist u die termijn, dan is het ontslag onaantastbaar geworden. Bij een geslaagd verzoek herleeft de arbeidsovereenkomst en heeft u recht op nabetaling van loon vanaf de ontslagdatum.
In plaats van vernietiging kunt u ook kiezen voor een billijke vergoeding — een schadevergoeding boven op de transitievergoeding. Die kies je als terugkeer naar de werkgever ondenkbaar is.
Welke vergoedingen kunt u claimen?
Bij een vernietigd ontslag op staande voet:
- Loondoorbetaling vanaf de ontslagdatum tot de werkelijke beëindiging
- Transitievergoeding als de arbeidsovereenkomst alsnog eindigt
- Billijke vergoeding wegens ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever (bedragen variëren van enkele duizenden tot tientallen duizenden euro)
- Gefixeerde schadevergoeding ter hoogte van het loon dat u zou hebben gekregen tijdens de opzegtermijn die niet is gerespecteerd
Hoe lang heb ik om actie te ondernemen?
Twee maanden is hard. Begin daarom direct na het ontslag met:
- Het ontslag schriftelijk protesteren (zelfs een korte e-mail telt — markeert dat u het niet accepteert)
- Bewijsstukken verzamelen (urenstaten, e-mails, getuigenverklaringen)
- Juridisch advies inwinnen — een arbeidsrechtadvocaat kan binnen één gesprek inschatten of vernietiging haalbaar is
Heeft een werknemer recht op een WW-uitkering bij ontslag op staande voet?
In principe niet, omdat het UWV ontslag op staande voet als verwijtbaar werkloos beschouwt. Wordt het ontslag echter door de rechter vernietigd, of komt u er met de werkgever onderling uit (vaststellingsovereenkomst met "neutrale" formulering), dan herleeft het WW-recht. Dat onderhandelpad is in 70-80% van de gevallen interessanter dan een procedure.