Wat is een CAO?
Een CAO (Collectieve Arbeidsovereenkomst) is een schriftelijke overeenkomst tussen werkgeversorganisaties en vakbonden over de arbeidsvoorwaarden die gelden voor werknemers in een bepaalde sector of bij een bepaald bedrijf. De CAO bevat afspraken over zaken als loon, werktijden, vakantie, toeslagen, pensioen en scholing. Deze afspraken gelden voor alle werknemers die onder de CAO vallen, of zij nu lid zijn van een vakbond of niet.
In Nederland zijn er meer dan 700 verschillende cao's die samen de arbeidsvoorwaarden regelen voor miljoenen werknemers. De CAO is een belangrijk instrument omdat het collectieve afspraken biedt die individuele werknemers niet zelf zouden kunnen bereiken. Als arbeidsmigrant is het essentieel om te weten welke CAO op uw werk van toepassing is.
Bedrijfstak-CAO versus ondernemings-CAO
Er zijn twee soorten cao's. Een bedrijfstak-CAO (ook wel sector-CAO) geldt voor alle bedrijven in een bepaalde sector, zoals de bouw, de schoonmaak, de metaalindustrie of het transport. Een ondernemings-CAO geldt alleen voor werknemers van een specifiek bedrijf, zoals KLM of Philips.
De meeste arbeidsmigranten vallen onder een bedrijfstak-CAO. Bekende voorbeelden zijn de CAO voor Uitzendkrachten (ABU of NBBU), de CAO Bouw en Infra, de CAO Schoonmaak, de CAO Glastuinbouw en de CAO Transport en Logistiek. Uw werkgever is verplicht om u te informeren welke CAO op uw arbeidsovereenkomst van toepassing is.
Algemeen verbindend verklaring (AVV)
Een belangrijk begrip is de algemeen verbindend verklaring (AVV). De Minister van Sociale Zaken kan een bedrijfstak-CAO algemeen verbindend verklaren. Dit betekent dat de CAO-afspraken dan gelden voor alle werkgevers en werknemers in die sector, ook voor werkgevers die niet lid zijn van de werkgeversorganisatie die de CAO heeft afgesloten.
De AVV zorgt ervoor dat er een gelijk speelveld is binnen een sector. Werkgevers kunnen niet concurreren door lagere lonen te betalen dan de CAO voorschrijft. Dit is met name belangrijk voor arbeidsmigranten, omdat het hen beschermt tegen onderbetaling door werkgevers die proberen te besparen op arbeidskosten.
Wat staat er in een CAO?
Een CAO bevat typisch afspraken over het loon, inclusief loonschalen, periodieken en loonsverhoging. Daarnaast regelt de CAO de arbeidsduur per week, overwerkvergoedingen en toeslagen voor onregelmatig werk. Ook vakantiedagen bovenop het wettelijk minimum, eindejaarsuitkering of dertiende maand, pensioenregeling, scholing en opleiding, en ziekte en arbeidsongeschiktheid worden in de CAO geregeld.
De CAO biedt vaak betere voorwaarden dan de wettelijke minimumregels. Zo kan een CAO meer vakantiedagen bieden dan de wettelijke 20 dagen, hogere overwerktoeslagen dan wettelijk vereist, en betere loondoorbetaling bij ziekte. Het loont dus om uw CAO goed te kennen.
Hoe weet u welke CAO voor u geldt?
Uw werkgever is verplicht om in uw arbeidsovereenkomst te vermelden welke CAO van toepassing is. Als dit niet het geval is, kunt u uw werkgever hierom vragen. U kunt ook op de website van het Ministerie van Sociale Zaken kijken welke cao's er zijn en of er een AVV geldt voor uw sector.
Als u via een uitzendbureau werkt, valt u in de eerste plaats onder de uitzend-CAO (ABU of NBBU). Maar voor uw beloning geldt de inlenersbeloning, wat betekent dat u qua loon en belangrijke toeslagen recht heeft op dezelfde voorwaarden als de werknemers van het inlenende bedrijf.
Wat als uw werkgever de CAO niet naleeft?
Als uw werkgever de CAO niet naleeft, bijvoorbeeld door te weinig loon te betalen of te weinig vakantiedagen te geven, kunt u uw werkgever hierop aanspreken. De vakbond kan namens u optreden en eventueel een procedure starten. Daarnaast kunt u zelf een loonvordering indienen bij de kantonrechter.
Bij Arslan Advocaten helpen wij werknemers die problemen ervaren met de naleving van hun CAO. Wij kennen de belangrijkste cao's in sectoren waar veel arbeidsmigranten werken en kunnen u adviseren over uw rechten. Neem gerust contact met ons op als u vermoedt dat uw werkgever de CAO niet correct toepast.