Wat is ontslag op staande voet?
Ontslag op staande voet is een onmiddellijke beëindiging van de arbeidsovereenkomst, zonder opzegtermijn. Het is de meest ingrijpende vorm van ontslag en kan alleen worden gegeven als er sprake is van een dringende reden. De gevolgen voor de werknemer zijn zeer ernstig: u verliest direct uw baan en inkomen, en u heeft in principe geen recht op een WW-uitkering.
Juist vanwege deze vergaande gevolgen stelt de wet strenge eisen aan een ontslag op staande voet. Als niet aan alle voorwaarden is voldaan, is het ontslag niet rechtsgeldig en kunt u het aanvechten. In de praktijk blijkt dat veel ontslagen op staande voet bij de rechter geen stand houden.
Wanneer is een dringende reden aanwezig?
De wet noemt een aantal voorbeelden van dringende redenen, zoals diefstal, fraude of verduistering, ernstige mishandeling of bedreiging, werkweigering, het grovelijk veronachtzamen van de verplichtingen uit de arbeidsovereenkomst, en het opzettelijk verstrekken van valse gegevens bij het aangaan van het contract.
Of iets een dringende reden is, hangt af van alle omstandigheden van het geval. De rechter kijkt onder meer naar de aard en ernst van het incident, de duur van het dienstverband, het functioneren van de werknemer tot dat moment, de persoonlijke omstandigheden van de werknemer, en of de werkgever al eerder waarschuwingen heeft gegeven.
De drie vereisten voor een geldig ontslag
Voor een rechtsgeldig ontslag op staande voet moet aan drie voorwaarden zijn voldaan. Ten eerste moet er sprake zijn van een dringende reden. Ten tweede moet het ontslag onverwijld, dus direct na ontdekking van de dringende reden, zijn gegeven. Ten derde moet de werkgever de dringende reden direct aan de werknemer hebben meegedeeld.
Het vereiste van onverwijldheid is streng. Als de werkgever te lang wacht met het geven van het ontslag, kan dit ertoe leiden dat het ontslag niet rechtsgeldig is. Een werkgever mag wel enige tijd nemen voor onderzoek, maar moet daarbij voortvarend handelen. Wachten met ontslag terwijl de feiten al duidelijk zijn, ondermijnt de geldigheid.
Wat te doen bij ontslag op staande voet?
Als u op staande voet bent ontslagen, is het van groot belang om snel te handelen. U heeft slechts twee maanden de tijd om het ontslag aan te vechten bij de kantonrechter. Na deze termijn kunt u het ontslag niet meer ongedaan maken. Onderneem daarom direct de volgende stappen.
Protesteer direct schriftelijk tegen het ontslag, bij voorkeur per aangetekende brief of e-mail. Meld u beschikbaar voor werk. Meld u als werkzoekende bij het UWV en vraag een WW-uitkering aan, ook al verwacht u dat deze wordt afgewezen. En neem zo snel mogelijk contact op met een arbeidsrechtadvocaat.
De procedure bij de kantonrechter
Bij de kantonrechter kunt u verzoeken om vernietiging van het ontslag op staande voet, waardoor u weer in dienst bent en recht heeft op achterstallig loon. Alternatief kunt u berusten in het ontslag maar een billijke vergoeding vorderen als het ontslag niet rechtsgeldig was. De keuze tussen deze twee opties hangt af van uw situatie en wordt het best in overleg met uw advocaat gemaakt.
Als de rechter oordeelt dat het ontslag onterecht was, kan hij het ontslag vernietigen en de werkgever veroordelen tot betaling van het achterstallige loon. Ook kan de rechter een billijke vergoeding toekennen, die bovenop de transitievergoeding komt.
Veelvoorkomende situaties bij arbeidsmigranten
Arbeidsmigranten worden soms onterecht op staande voet ontslagen, bijvoorbeeld bij een taalbarrière waardoor een instructie verkeerd wordt begrepen, bij een ziekmelding die de werkgever niet accepteert, bij een geschil over werktijden of overuren, of wanneer de werknemer zijn rechten opeist. In al deze gevallen is er vaak geen sprake van een geldige dringende reden en kan het ontslag worden aangevochten.
Bij Arslan Advocaten hebben wij ruime ervaring met het aanvechten van ontslagen op staande voet. Wij spreken meerdere talen en begrijpen de specifieke positie van arbeidsmigranten. Neem direct contact met ons op als u op staande voet bent ontslagen, want de tijd dringt.