Wanneer heb ik recht op een vast contract na tijdelijke contracten?
Veel werknemers in Nederland beginnen hun loopbaan met een tijdelijk contract. Maar wanneer krijgt u automatisch een vast contract? De ketenregeling in het arbeidsrecht beschermt werknemers tegen jarenlang werken op tijdelijke contracten zonder zekerheid. In dit artikel leest u alles over de ketenregeling, wanneer uw tijdelijk contract overgaat in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, en welke uitzonderingen er gelden.
De ketenregeling is vastgelegd in de wet en geldt voor bijna alle werknemers. Het is belangrijk om te weten waar u recht op heeft, zodat werkgevers u niet jarenlang aan het lijntje kunnen houden. Arslan & Arslan Advocaten helpt werknemers dagelijks met vragen over de ketenregeling en tijdelijke contracten.
Wat is de ketenregeling?
De ketenregeling is een wettelijke bescherming voor werknemers die meerdere tijdelijke contracten na elkaar krijgen van dezelfde werkgever. Deze regeling voorkomt dat werkgevers werknemers eindeloos op tijdelijke contracten laten werken zonder zekerheid te bieden. De ketenregeling staat in artikel 7:668a van Burgerlijk Wetboek Boek 7.
De hoofdregel is simpel: als u meer dan drie opvolgende contracten krijgt, of langer dan drie jaar achter elkaar bij dezelfde werkgever werkt, ontstaat er automatisch een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Dit betekent dat u dan een vast contract heeft, ook al staat er op papier nog steeds een einddatum.
De twee voorwaarden voor een vast contract
Er zijn twee situaties waarin uw tijdelijke contract automatisch overgaat in een vast contract:
- Meer dan drie opvolgende contracten: Als u meer dan drie tijdelijke arbeidsovereenkomsten achter elkaar heeft gehad bij dezelfde werkgever, wordt het vierde contract automatisch een vast contract.
- Langer dan 36 maanden werken: Als de totale duur van uw opvolgende contracten langer is dan 36 maanden, ontstaat er automatisch een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd.
Belangrijk is dat beide voorwaarden onafhankelijk van elkaar werken. U hoeft dus niet altijd 36 maanden te werken: het vierde contract is altijd een vast contract, ook als u in totaal pas 20 maanden heeft gewerkt.
Wat zijn opvolgende contracten?
Niet alle tijdelijke contracten tellen mee voor de ketenregeling. Er moet sprake zijn van opvolgende contracten. Dit betekent dat de contracten elkaar moeten opvolgen zonder te grote onderbrekingen.
Tussenpoos tussen contracten
De wet stelt dat er maximaal zes maanden tussen twee contracten mag zitten. Als er langer dan zes maanden zit tussen het einde van uw oude contract en het begin van uw nieuwe contract, wordt de keten doorbroken. De teller wordt dan weer op nul gezet.
Voorbeeld: U werkt van januari tot juni 2024 met een tijdelijk contract. Daarna krijgt u geen werk. In februari 2025 (acht maanden later) krijgt u weer een tijdelijk contract bij dezelfde werkgever. Omdat er meer dan zes maanden tussen zit, begint de keten opnieuw. Uw eerste contract telt dus niet meer mee.
Let op: werkgevers proberen soms bewust de keten te doorbreken door werknemers meer dan zes maanden zonder contract te laten zitten. Dit is toegestaan, maar werknemers moeten zich hiervan bewust zijn.
Wat telt als één contract?
Soms verlengt een werkgever uw contract zonder een nieuw contract op te stellen. Dit telt als één contract, niet als twee aparte contracten. Ook contracten die naadloos op elkaar aansluiten zonder onderbreking worden soms gezien als verlengingen van hetzelfde contract.
Daarnaast zijn er situaties waarin een korte onderbreking niet meetelt. Denk aan een vakantie tussen twee contracten, of een paar dagen zonder werk terwijl u wel beschikbaar blijft voor dezelfde werkgever. Dit hangt af van de omstandigheden van uw situatie.
Uitzonderingen op de ketenregeling
Er zijn enkele belangrijke uitzonderingen op de ketenregeling waarbij de standaardregels niet gelden.
CAO-afwijkingen
In veel branches zijn Collectieve Arbeidsovereenkomsten (CAO's) van toepassing. Deze CAO's kunnen afwijken van de standaard ketenregeling, maar alleen ten voordele van de werknemer of binnen bepaalde grenzen.
Een CAO kan bijvoorbeeld bepalen:
- Dat er maximaal vier in plaats van drie contracten mogelijk zijn
- Dat de totale duur 48 maanden in plaats van 36 maanden mag zijn
- Dat de tussenpoos tussen contracten langer mag zijn
Belangrijk: een CAO kan de ketenregeling nooit volledig buitenspel zetten. Er gelden wettelijke grenzen aan de afwijkingsmogelijkheden. De maximale afwijking is meestal vier contracten in vier jaar.
Controleer altijd welke CAO op uw arbeidsrelatie van toepassing is en wat deze CAO zegt over tijdelijke contracten. Arslan & Arslan Advocaten kan u helpen om uw CAO te interpreteren en te beoordelen of uw werkgever zich aan de afspraken houdt.
Specifieke arbeidscontracten
Voor bepaalde soorten contracten gelden andere regels:
BBL-contracten (Beroepsbegeleidende leerweg): Contracten voor werknemers die leren en werken combineren tellen niet mee voor de ketenregeling zolang de opleiding duurt.
Seizoensarbeid: Voor echte seizoensarbeid kunnen in een CAO afwijkende regels staan. Denk aan werk in de land- en tuinbouw of de horeca.
Uitzendwerk: Voor uitzendkrachten gelden bijzondere regels. Uitzendkrachten krijgen vaak sneller een vast contract bij het uitzendbureau, maar de ketenregeling werkt iets anders. Na fase A, B en C heeft een uitzendkracht een contract voor onbepaalde tijd met het uitzendbureau.
Werknemers jonger dan 18 jaar: Voor minderjarige werknemers kunnen iets andere regels gelden, afhankelijk van de CAO.
Proeftijd en ketenregeling
Een proeftijd kan alleen in het eerste contract van een keten worden opgenomen. In opvolgende contracten mag geen nieuwe proeftijd worden afgesproken, tenzij het werk wezenlijk anders is dan in het vorige contract.
Als uw werkgever in een tweede, derde of vierde tijdelijk contract opnieuw een proeftijd opneemt, is deze proeftijd nietig. U kunt dan niet meer op grond van de proeftijd worden ontslagen.
Wat gebeurt er als de keten wordt overschreden?
Als uw werkgever u een vierde tijdelijk contract aanbiedt, of als uw contracten samen langer dan 36 maanden duren, ontstaat er van rechtswege een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Dit gebeurt automatisch, ook als uw werkgever dit niet erkent.
Uw arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd
Vanaf het moment dat de keten wordt overschreden, heeft u een vast contract. Dit betekent:
- Uw werkgever kan u niet meer ontslaan door het contract gewoon te laten aflopen
- U heeft recht op alle voordelen van een vast contract
- Uw werkgever moet een ontslagprocedure volgen als het dienstverband moet eindigen
- U komt in aanmerking voor een transitievergoeding als u wordt ontslagen
Belangrijk: soms staat er op uw contract nog steeds een einddatum. Dat maakt niet uit. De wet gaat voor. Als aan de voorwaarden van de ketenregeling is voldaan, heeft u een vast contract, ook al staat er iets anders op papier.
Wat moet u doen?
Als u merkt dat de ketenregeling is overschreden, is het verstandig om dit te melden aan uw werkgever. Doe dit bij voorkeur schriftelijk, bijvoorbeeld per e-mail. Bewaar alle bewijzen: uw arbeidscontracten, salarisstroken en andere correspondentie.
Als uw werkgever ontkent dat u een vast contract heeft, of als uw werkgever probeert de arbeidsrelatie te beëindigen, neem dan direct contact op met een arbeidsrechtadvocaat. Bij Arslan & Arslan Advocaten hebben wij ruime ervaring met dit soort geschillen en kunnen wij u helpen uw rechten te laten gelden.
Praktische voorbeelden uit de praktijk
Voorbeeld 1: Drie contracten, minder dan 36 maanden
Maria werkt bij een webshop. Ze krijgt eerst een contract van 6 maanden, daarna een contract van 8 maanden, en ten slotte een contract van 10 maanden. In totaal heeft ze drie contracten gehad en 24 maanden gewerkt. Omdat ze drie contracten heeft gehad maar nog geen 36 maanden heeft gewerkt, heeft ze nog geen vast contract. Pas het vierde contract zou een vast contract zijn.
Voorbeeld 2: Twee contracten, langer dan 36 maanden
Peter krijgt eerst een contract van 18 maanden, daarna een contract van 20 maanden. Hij heeft in totaal twee contracten gehad, dus minder dan drie. Maar omdat hij langer dan 36 maanden heeft gewerkt (38 maanden in totaal), ontstaat er automatisch een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd na die 36 maanden.
Voorbeeld 3: Onderbreking van de keten
Sophie werkt drie maanden in de zomer bij een restaurant. Het jaar daarop werkt ze opnieuw drie maanden in de zomer, en weer een jaar later nog eens drie maanden. Tussen deze contracten zit steeds ongeveer 9 maanden. Omdat er meer dan zes maanden tussen de contracten zit, wordt de keten telkens doorbroken. Sophie begint dus elke zomer opnieuw en krijgt geen vast contract.
Veelgemaakte fouten door werkgevers
Werkgevers maken regelmatig fouten bij het toepassen van de ketenregeling. Soms gebeurt dit per ongeluk, soms is het een bewuste poging om de regels te omzeilen.
Schijnconstructies
Sommige werkgevers proberen de ketenregeling te omzeilen door:
- Een werknemer tijdelijk via een andere rechtsvorm te laten werken (bijvoorbeeld als zzp'er)
- Een werknemer tijdelijk bij een ander bedrijf binnen het concern te plaatsen
- Een werknemer tijdelijk via een uitzendbureau in te lenen, terwijl deze eerst in dienst was
Deze constructies zijn vaak niet toegestaan. Als uit de feiten blijkt dat er in werkelijkheid sprake is van opvolgende arbeidsovereenkomsten met dezelfde werkgever, telt de keten gewoon door.
Verkeerde berekening van de termijnen
Werkgevers vergissen zich soms in de berekening van de 36 maanden of het aantal contracten. Ze vergeten bijvoorbeeld een verlengingsbrief mee te tellen, of ze rekenen de tussenpoos verkeerd uit.
Controleer daarom altijd zelf:
- Hoeveel contracten u heeft gehad
- Hoe lang elk contract duurde
- Hoeveel tijd er tussen contracten zat
- Of uw CAO afwijkende regels bevat
Ontkennen van het vaste contract
Soms erkent een werkgever simpelweg niet dat er een vast contract is ontstaan. De werkgever biedt dan geen nieuw contract aan en stelt dat de arbeidsrelatie is geëindigd. Dit is onjuist. Als de ketenregeling is overschreden, heeft u een vast contract en moet uw werkgever een ontslagprocedure volgen.
Wat te doen bij problemen met uw tijdelijke contract?
Als u vermoedt dat uw werkgever de ketenregeling schendt, of als u onduidelijkheid heeft over uw rechtspositie, onderneem dan de volgende stappen:
- Verzamel al uw contracten en documenten: Zorg dat u alle arbeidsovereenkomsten, verlengingsbrieven, salarisstroken en andere relevante documenten bij elkaar heeft.
- Maak een tijdlijn: Schrijf op wanneer elk contract begon en eindigde, en bereken hoeveel tijd ertussen zat.
- Controleer uw CAO: Als er een CAO van toepassing is, lees dan na wat deze zegt over tijdelijke contracten en de ketenregeling.
- Bespreek het met uw werkgever: Benader uw werkgever rustig met uw bevindingen. Soms is het een misverstand dat opgelost kan worden.
- Schakel juridische hulp in: Als uw werkgever niet meewerkt of als de situatie onduidelijk is, neem dan contact op met een arbeidsrechtadvocaat.
Arslan & Arslan Advocaten heeft jarenlange ervaring met geschillen over de ketenregeling en tijdelijke contracten. Wij kunnen uw situatie beoordelen, met uw werkgever onderhandelen of zo nodig naar de rechter stappen om uw rechten af te dwingen.
Recente ontwikkelingen en wetgeving
De ketenregeling is vastgelegd in artikel 7:668a BW. Deze regeling is onderdeel van het Nederlands arbeidsrecht en geldt voor alle werkgevers en werknemers, tenzij een CAO afwijkende regels bevat binnen de wettelijke grenzen.
Het is belangrijk om te weten dat de wet voorrang heeft boven individuele afspraken. Een werkgever kan niet in een arbeidsovereenkomst afspreken dat de ketenregeling niet geldt. Dergelijke afspraken zijn nietig. De bescherming van de ketenregeling is dwingend recht waar niet van kan worden afgeweken ten nadele van de werknemer.
Bij geschillen over de ketenregeling kijkt de rechter naar de feitelijke situatie: hoeveel contracten zijn er geweest, hoe lang duurden ze, en zat er een tussenpoos tussen? De rechter laat zich niet misleiden door constructies die bedoeld zijn om de ketenregeling te omzeilen.
Verschil met uitzendwerk
Voor uitzendkrachten gelden enigszins andere regels. Uitzendkrachten doorlopen verschillende fases (fase A, B en C) bij het uitzendbureau. Na fase C heeft een uitzendkracht een contract voor onbepaalde tijd met het uitzendbureau, maar dit betekent niet dat er een vast contract is met de inlener (het bedrijf waar de uitzendkracht werkt).
Als u als uitzendkracht langere tijd bij dezelfde inlener werkt, kan er soms wel een arbeidsovereenkomst met de inlener ontstaan. Dit hangt af van de omstandigheden. Bij twijfel over uw positie als uitzendkracht is het verstandig om juridisch advies in te winnen.
Conclusie: ken uw rechten
De ketenregeling biedt belangrijke bescherming voor werknemers met tijdelijke contracten. Na drie contracten of na 36 maanden ontstaat er automatisch een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Dit geeft u als werknemer zekerheid en bescherming.
Belangrijk om te onthouden:
- Het vierde contract is altijd een vast contract
- Na 36 maanden ontstaat er automatisch een vast contract
- De tussenpoos tussen contracten mag maximaal zes maanden zijn
- CAO's kunnen afwijken, maar alleen binnen grenzen
- Controleer altijd zelf uw contracten en termijnen
Heeft u vragen over de ketenregeling of vermoedt u dat uw werkgever zich niet aan de regels houdt? Neem dan contact op met Arslan & Arslan Advocaten. Bel ons op 070 4500 300 of bezoek onze website https://arbeidsrecht-arslan.nl voor een vrijblijvend gesprek. Wij staan voor u klaar met deskundig juridisch advies en helpen u om uw rechten als werknemer te waarborgen.
Veelgestelde vragen
Kan ik na een tijdelijk contract een vast contract krijgen?
Ja, na drie tijdelijke contracten of na 36 maanden werken bij dezelfde werkgever krijgt u automatisch een vast contract. Dit is wettelijk geregeld in de ketenregeling. Uw vierde contract is altijd een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd, ook als uw werkgever dit niet erkent of als er op papier nog een einddatum staat.
Hoeveel tijd moet er tussen twee contracten zitten?
Er mag maximaal zes maanden tussen twee contracten zitten. Als de onderbreking langer is dan zes maanden, wordt de keten doorbroken en begint de teller opnieuw. Zit er minder dan zes maanden tussen uw contracten, dan tellen ze mee als opvolgende contracten voor de ketenregeling.
Wat gebeurt er als een tijdelijk contract afloopt?
Als een tijdelijk contract afloopt, eindigt de arbeidsovereenkomst in principe automatisch. Uw werkgever hoeft u niet te ontslaan. Maar als u al drie of meer contracten heeft gehad, of langer dan 36 maanden heeft gewerkt, dan heeft u een vast contract en kan uw werkgever de arbeidsovereenkomst niet zomaar laten eindigen.
Hoe lang uit dienst na 3 tijdelijke contracten?
Na drie tijdelijke contracten mag u maximaal zes maanden uit dienst zijn voordat een volgend contract meetelt voor een nieuwe keten. Zit u langer dan zes maanden zonder werk, dan begint de ketenregeling opnieuw en telt uw vierde contract als eerste contract van een nieuwe keten. Binnen die zes maanden zou een volgend contract leiden tot een vast dienstverband.
